strona główna
kontakt
władze Federacji
statut Federacji
o idei ruchu
o tradycji ruchu
lista DKF-ów
załóż DKF
finanse DKF-ów
nagrody
Film na Świecie
DKF®

Kilka słów o tradycji ruchu

    Dyskusyjne Kluby Filmowe – stowarzyszenia mające na celu szerzenie wśród swoich członków kultury filmowej, głównie poprzez pokazy filmów, wykłady i dyskusje. Największe z nich poszerzają swą działalność o filmowe publikacje książkowe, organizację seminariów i festiwali, wystawy, szkolenia, konkursy. Ważnym elementem działalności każdego DKFu są spotkania z twórcami, którzy cenią sobie ten bezpośredni kontakt z wyrobioną publicznością. Poza Polską używa się zazwyczaj tylko określenia „klub filmowy”, bez przymiotnika „dyskusyjny”. Polskie DKFy zjednoczone są od 27.05.1956 w Polskiej Federacji DKF, która z kolei należy do Fédération Internationale des Ciné-Clubs (FICC). DKFy kształtują widza aktywnego, wzbogacają nie tylko jego wiedzę filmową, ale i światopogląd oraz kształtują postawę obywatelską. Przez wiele lat komunizmu DKFy były w Polsce oazą w miarę wolnej kultury, oknem na świat, miejscem spotkań ludzi niezależnych; tam pokazywano filmy, które nie trafiały do powszechnej dystrybucji z powodów ideologicznych. Na działalność DKFów cenzura przymykała często oko, bowiem pokazy klubowe również dla przedstawicieli partyjnych instytucji były okazją do zapoznania się z wielkimi tytułami i gwiazdami światowego „wrogiego” kina. Początki ruchu klubowego w Europie związane są z artystyczną awangardą lat 20. Pierwszy raz terminu „klub filmowy” użyli Riccioto Canudo i Germaine Dulac w 1921. Trzy lata później Charles Léger założył Wolną Trybunę Filmową, która odpowiadała późniejszej formule DKF; organizacja ta gromadziła od pierwszych dni wielu późniejszych wybitnych twórców, jak Marcel Carné, Jean Dréville, Jean Epstein, do których następnie dołączyli André Bazin, Georges Franju, Jean Renoir. Pierwszym masowym klubem byli „Przyjaciele Spartakusa” (1928). W Niemczech 7 pierwszych klubów założył awangardowy reżyser Hans Richter (1928), w tym okresie powstały też pierwsze kluby w Szwecji i Holandii. Już w 1923 Sonika Bo wraz z przyjaciółmi zorganizowała pierwszy klub dla dzieci, a pod koniec lat 30. powstały kluby młodzieżowe. Z inicjatywy (i funduszy) klubowych działaczy doszło we Francji nawet do produkcji (1937) słynnej „Marsylianki” Jeana Renoira. W 1947 powstała z inicjatywy Léona Moussinaca, George’a Sadoula i Cesare Zavattiniego Międzynarodowa Federacja Klubów Filmowych (FICC).
    W Polsce pierwsze kluby pojawiły się natychmiast po upadku stalinizmu. Za pierwszy DKF uznawany jest klub powołany do życia przez redakcję „Po prostu” (pod tą samą nazwą) 6.11.1955. Nastąpiło to we współpracy z Centralnym Archiwum Filmowym (dziś Filmoteka Narodowa), a pierwszą projekcją był „Dyktator” Charcie Chaplina. W tym czasie zaczęły działać kluby w Krakowie, Gdańsku, Częstochowie, Bydgoszczy, Poznaniu; w 1956 było ich 26 i to one założyły Polską Federację DKF. Obecnie, w dobie pełnego dostępu do twórczości filmowej i w okresie nowoczesnych, wygodnych nośników przekazu filmowego, rola klubów filmowych zmalała, co wiąże się z ogólnym obniżeniem ambicji kulturalnych polskiego społeczeństwa oraz zapoczątkowaną w latach 80. komercjalizacją kina.

LS

Za: Tadeusz Lubelski [red.], „Encyklopedia kina”, Wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2003.
Pod inicjałami LS kryje się Leszek Sosnowski, zasłużony działacz krakowskich DKFów, a obecnie prezes Wydawnictwa Biały Kruk.
Copyright © 2009 Polska Federacja Dyskusyjnych Klubów Filmowych